تنش گیری حرارتی

تنش گیری حرارتی

تنش گیری یک عملیات حرارتی است که پس از انجام فرایندهایی مانند جوشکاری انجام م یشود. متخصصان تنش گیری حرارتی را برای حصول پارامترهای خاصی بهکار م یگیرند. گفتنی است که این فرایند با ش یوه مخصوصی انجام م یشود و حتما باید توسط متخصصان بهصورت دقیق بررسی شود. در این مقاله، قصد داریم ابتدا عملیات تنش گیری حرارتی را تعریف کنیم، سپس به سراغ بیان مباحث تکمیلی مانند چرایی تنش گیری و نکات دیگر برویم. دنبالکردن این آموزش مختصر، به شما کمک م یکند تا یک درک کلی نسبت به فرایند تنش گیری ایجاد کنید .

تنشگیری حرارتی یعنی چه؟ همانطور که در مقدمه نیز چند کلم های درباره این پرسش صحبت کردیم، تنشگیری یک عملیات حرارتی معین است که برای ارتقا خاصیتهای مکانیکی قطعات فلزی انجام م یشود. تنش گیری به بیان ساده، چنین تعریف م یشود: گرم و سرد کردن فلزهای آلیاژی بر اساس الگوی مشخص بهمنظور حصول نتایج معین (مانند ارتقا خاصیتهای مکانیکی و فیزیکی موردنظر) تنش گیری حرارتی نامیده م یشود. این فرایند حرارتی که پس از تولید یک قطعه فلزی انجام م یشود، با عنوان “پسگرم” در میان متخصصان صنعت فلز شناخته م یشود. به بیان سادهتر، فرایندی با عنوان پسگرم بعد از تولید قطعات فولادی اتفاق م یافتد و این فرایند موجب زدودن تنشهای گوناگونی انجام م یشود. مجموعه این عملیات، با عنوان “تنشگیری حرارتی” مشهور است .

تنش گیری پس از جوشکاری چیست؟ ) مشهور است، خلاصه PWHTتنش گیری پس از جوشکاری که با علامت اختصاری ( شده عبارت ” است. تنشگیری پس از جوش با عنوان “پسگرم جو” نیز نامیده Post Weld Heat Treatment”
م یشود. این عملیات حرارتی همانطور که از نام آن مشخص است، برای رفع تنشهای پس از جوشکاری بر روی قطعات انجام م یشود و یکی از اقسام مهم تنشگیری حرارتی محسوب م یشود. جالب است بدانید که در این عملیات، قطعه حتما باید تا زیر خط بحرانی گرم شود و پس از آن نیز، با یک فرایند صحیح، خن ککاری شود. ممکن است این سؤال برای شما پیش بیاید که چرا پس از جوشکاری، قطعه فلزی پسگرم م یشود. متخصصان ب هخوب ی م یدانند که فلز جوشکاریشده زمان یکه در آستانه تنش تسلیم قرار دارد، تنشهای دیگری نیز آن را تهدید م یکند.
در چه مواردی تنشگیری حرارتی پس از جوش انجام میشود؟ متخصصان بر این باور هستند که تنشهای احتمالی پس از جوش، رابطه مستقیمی با مؤلفههای زیر دارند: ترکیب شیمیایی فلز آلیاژی؛ • ش • یوه انتخابی جوشکاری؛ طرح جوشکاری و فرایندهای پس از جوش مانند • نحوه بهرهبرداری از قطعه. همه این موارد دستبهدست هم م یدهند تا ما را به سمت یک نت یجه خاص ببرند: فرایند تنش گیری در برخی از قطعات متناسب با موارد بالا، بهصورت جدیتری دنبال م یشود. جالب است بدانید که حتی قطعاتی که پیش از جوشکاری پیشگرم شدهاند، باید طی یک عملیات تنش گیری، پسگرم هم بشوند.
تنشگیری حرارتی چه مزیتهایی دارد ؟ اکنونکه نکات ی درباره تنشگیری حرارتی و نحوه انجام آن بیان کردیم، وقت آن رسیده است که چند کلم های هم درباره تأثیرات تنشگیری حرارتی بر روی فلزات صحبت کنیم .
همانگونه که در بخ شهای قبلی نیز بیان کردیم، مه مترین دلیل در انجام فرایند پسگرم جوشکاری، ازبینبردن تنشهای احتمالی است و تغییرات فیزیکی در قطعه مدنظر نیست؛ البته نباید فراموش کنیم که برخی از تغییرات فیزیکی نیز در برخی موارد اتفاق م یافتند. همچنین تغییرات دیگری هم در فلز پس از تن شگیری ایجاد م یشود که قابلپیشبینی است؛ این تغییرهای قابلپیشبینی، تأثیر زیادی در رفع تنش قطعات دارند. در ادامه، فرایندهای مهم تنشگیری را بیان م یکنیم و پس از آن، تأثیر هر فرایند در ارتقا خواص مکانیکی قطعه را برم یشماریم. :)Recovery بازیابی ( • بازیابی یا بازیافت جزو اولین تغییرات محتمل است که پس از عملیات پسگرم باید اتفاق بیفتد. بازیافت در واقع تغییرهایی در خاصی تهای الکتریکی و مغناطیسی قطعه ایجاد م یکند. کارشناسان چنین برآورد کرد هاند که با افزایش دما و پس از آن، رسیدن فلز به مرحله بازیابی، اتفاقاتی در الکترونهای قطعه رقم خواهد خورد که در مجموع، زمین هساز کاهش تنشهای داخلی م یشوند. :)Relaxation توقف ( • زمان یکه فرایند پسگرم آغاز م یشود، متخصصان فرایند گرمادهی به قطعه را شروع م یکنند؛ این درجه فارنهایت یا حتی بیشتر (متناسب با نوع فلز آلیاژی) ادامه پیدا م یکند 1200گرمادهی تا دمای و ناگهان در یک درجه متوقف م یشود؛ این فرایند به این خاطر انجام م یشود که فلز تا حدودی مقاومت تسلیم خود را از دست بدهد و اتمهایی که قادر به تحمل تنش نیستند، به همدیگر نزدیک شوند و با فاصلههای یکسان شبیه به کریستالهای آزاد از تنش در بیایند. جالب است بدانید که سرعت گرمادهی تا رسیدن به مرحله توقف بسیار مهم است؛ فولادهایی که در ساختمانهای غولپیکر به کار م یروند و توان بیشتری نسبت به سایر مصالح فولادی دارند، با سرعت کمتری گرمادهی شدهاند.

:)Tempering تمپرهکردن ( • افزایش دما در فولادها یا قطعات فولادی کوئینچشده، تا هر درجهای را که کمتر از حد بحرانی باشد، تمپرهکردن م ینامند. این فرایند تأثیر بهسزایی در رسیدن قطعه به استانداردهای مطلوب “پسگرم” دارد و معمولا با حساسیتهای خاصی انجام م یشود. تنشزدایی پیش از ماشینکاری: • این فرایند کمک م یکند تا تنشهای محبوس در قطعات فلزی آزاد شوند و در مجموع، محصولی با استحکام بالاتر به دست بیاید. لزوم انجام فرایند تنشزدایی به سبب این مسئله است که ممکن است قطعه بدون تنشزدایی، در فرایند ماشینکاری دچار تغییر در ابعاد شود.
متخصصان به مدد همه فرایندهایی که در بالا معرفی کردیم در تلاش هستند تا تنشهای موجود در قطع ههای فلزی را از بین ببرند و آنها را به قطعات مستحکمتر تبدیل کنند. گفتنی است که پس از انجام فرایندهای مربوط به تنشگیری، تاثیرهای زیر در قطع هها بروز خواهد کرد: قطعات مقاومت مطلوبی در برابر تغییر ابعادی پیدا م یکنند؛ • مقاومت کششی قطعات جوشکاریشده تا مقادیر زیادی افزایش پیدا م یکند؛ • احتمال خوردگی در فلزها بسیار کم م یشود؛ • ریسک ترکخوردگی خط جوشها کاهش پیدا م یکند. •

مؤلفههای مؤثر در یک عملیات تنشگیری حرارتی مطلوب حالا که کلیت فرایند تن شگیری حرارتی را بیان کردیم، باید درباره مؤلفههای ی صحبت کنیم که تأثیر بهسزایی در انجام یک فرایند تنشگیری حرارتی مطلوب دارند. متخصصان در انجام فرایند پسگرم، باید توجه ویژهای به چهار عامل زیر داشته باشند : نرخ گرمایش؛ • دمای نگهداشت؛ • زمان نگهداشت؛ • نرخ سرمایش. •

سخن پایانی در ابتدای مقاله، کوشیدیم تا عملیات تنشگیری حرارتی را به شکل کلی تعریف کنیم و نکاتی درباره آن بیان نماییم؛ پس از آن، به سراغ تنشگیری حرارتی پس از جوشکاری رفتیم و به معرفی برخی از بخشهای مهم در این فرایند پرداختیم. مواردی مانند تمپرهکردن، توقف و بازیابی تأثیر زیادی در فرایند پسگرم جوشکاری دارد. همچنین در بخش پایانی، مؤلفههای ی را بیان کردیم که در فرایند تنشگیری حرارتی بسیار تأثیرگذار هستند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *